Maximale ondoorzichtigheid: CBAM-prijs voor Q1 2026

Maximale ondoorzichtigheid: CBAM-prijs voor Q1 2026
Op 7 april publiceerde de Europese Commissie de eerste certificaatprijs voor de CO2-heffing CBAM. En daarmee maakte ze meteen ook duidelijk dat transparantie bij de Commissie bepaald geen prioriteit heeft.

Door: Eva Sterk

CBAM: Commissie publiceert prijs voor Q1 2026
De prijs voor het eerste kwartaal van 2026 is vastgesteld op €75,36 per ton CO2. Dat klinkt concreet en helder. Maar als je iets verder kijkt, rijzen er al snel vragen.

CBAM-prijzen gebaseerd op openbare informatie?
De Commissie beweert dat de CBAM-prijzen zijn gebaseerd op openbaar beschikbare informatie. Toch verzuimt ze om duidelijk te maken van welk "gemeenschappelijk veilingplatform" die gegevens precies afkomstig zijn. Laat staan op welke exacte databasis de berekeningen worden gemaakt. Voor een gewone douaneheffing zou dat een absolute basisvereiste zijn. Je verwacht van een overheidsinstelling dat ze laat zien hoe ze tot een prijs komt. Dat is niet meer dan normaal. Maar hier blijft het opvallend stil. Of het nu gaat om kwalijk handelen of gewoon slechte uitvoering, het resultaat is hetzelfde: onduidelijkheid waar helderheid hoort te zijn.

Een belasting verhandeld op een private beurs
Dat een CO2-heffing wordt verhandeld op een vrije-marktbeurs zoals de European Energy Exchange (EEX) is op zijn minst opmerkelijk. Het grote publiek heeft nauwelijks toegang tot die beurs. Een groot deel van de informatie zit achter een betaalmuur. Dat voedt precies de ondoorzichtigheid waar de EU zo vaak en terecht op wordt aangesproken. En dan is er nog een andere vraag die je jezelf kunt stellen: waarom valt CBAM onder het Directoraat-Generaal Belastingen en Douane-unie (DG TAXUD) en niet, zoals bij de handel in EU ETS-rechten, onder het Directoraat-Generaal Klimaatactie (DG CLIMA)? Dat is geen onbelangrijk detail. Het zegt iets over hoe de Commissie zelf naar dit instrument kijkt. En waarom zijn de handel en financiële afwikkeling van dat "gemeenschappelijke veilingplatform" ingericht zoals ze zijn ingericht? Goede vragen, waar je vooralsnog geen duidelijk antwoord op krijgt.

Berekeningsbasis niet zomaar beschikbaar
De wiskundige formules voor het berekenen van CBAM-gerelateerde kosten zijn wel gepubliceerd. Maar de formules en exacte databronnen die ten grondslag liggen aan de CBAM-prijs zelf? Die zijn niet zomaar voor iedereen beschikbaar. Op dit moment kun je eigenlijk niet anders dan aannemen dat de prijs ergens vandaan komt zonder dat je dat kunt controleren. De relevante datafeeds zouden rechtstreeks en gratis downloadbaar moeten zijn via DG TAXUD. Dat lijkt een logische minimumeis. Maar kennelijk wil niemand dat. Misschien moeten er eerst nog wat deals onder de pet worden gehouden voordat het zover komt. Het is een patroon dat je vaker ziet bij dit soort EU-dossiers. Complexe regelgeving, onduidelijke bronnen, en een overheid die niet uit zichzelf de moeite neemt om het voor gewone mensen inzichtelijk te maken. Dat is jammer. Want juist bij een heffing als CBAM, die directe gevolgen heeft voor bedrijven en uiteindelijk ook voor consumenten, mag je verwachten dat alles glashelder is.