Binnenzwembaden



BETREFT: Veiligheid in Nederlandse binnenzwembaden


Zeer Geachte Mevrouw de Voorzitter, Geachte Leden van de tweede Kamer,

Als voorzitter van NACE Benelux schrijf ik U deze brief uit bezorgdheid voor de veiligheid in de Nederlandse binnenzwembaden.

NACE Benelux is een regionale sectie van NACE International, een ‘professional NGO’, opgericht voor de studie en het bestrijden van corrosie, en ze heeft wereldwijd zo een 34.000 leden. NACE International is verbonden aan ISO (International Organization for Standardization) en aan de Verenigde Naties.

Bij een branche-specifiek ongeval dient de branche binnen 24 uur maatregelen te nemen om herhaling te voorkomen. Sinds het dodelijk ongeval in zwembad De Reeshof te Tilburg op 1 november 2011 zijn er echter nog geen afdoende maatregelen getroffen. Hierover zijn reeds enkele malen Kamervragen gesteld door Mw. Van Veldhoven (D66).

De oorzaak van het tragische ongeluk was met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid de spanningscorrosie van roestvaststalen (RVS) bevestigingsmiddelen. Het is reeds 30 jaar bekend dat RVS in een zwembadatmosfeer onderhevig kan zijn aan deze vorming van onzichtbare haarscheurtjes, welke tot spontane breuk leiden. Bij toepassing in de zwembadatmosfeer zijn RVS bevestigingsmiddelen derhalve niet duurzaam of deugdelijk en dus in het geheel NIET geschikt.

De afgelopen drie jaar hebben wegens dit verschijnsel verschillende bijna-ongelukken plaatsgevonden; behalve in Tilburg o.a. ook in Dordrecht en in Waddinxveen. Tevens is het recente incident in Eindhoven verdacht; helaas hebben wij nog geen nadere informatie van de gemeente mogen ontvangen omtrent de toedracht. De achterliggende oorzaak van deze ongevallen is de “Praktijk Richtlijn 2004” (zie Bijlage 1), Deze richtlijn is destijds opgesteld naar aanleiding van het instorten van het complete plafond met luchtkanalen in een zwembad te Steenwijk in 2001, hetgeen gelukkig ’s nachts gebeurde. Volgens deze richtlijn luidt het onderhoudsadvies bij het aantreffen van RVS bevestigingsmaterialen: “Bij voorkeur vervangen”. Het mag duidelijk zijn dat een dergelijk advies onherroepelijk leidt tot willekeur en tot gevaarlijke situaties.

Inderdaad zou RVS in alle gevallen MOETEN vervangen worden. Wij zijn verheugd dat U werkt aan een nieuwe wet- en regelgeving. Zo komt er in juli 2015 een nieuw Besluit over de WHVBZ (Wet Hygiëne en Veiligheid Badinrichtingen en Zwemgelegenheden) (zie Bijlage 2 voor het concept) In Bijlage II van de consultatieversie van dit Besluit wordt verwezen naar de Europese norm NEN-EN 13451-1. Deze norm verbiedt de toepassing van RVS bevestigingsmaterialen in de wembadatmosfeer en geldt voor zowel nieuwbouw als voor bestaande situaties, de zogenaamde ‘gebruikersfase’.

Tot onze verbazing wordt hierbij echter aangetekend:

Deze NEN-norm heeft nadrukkelijk betrekking op nieuwe situaties (nieuwbouw en verbouwingen). Bestaande situaties hoeven niet strikt aan de norm te voldoen. Het is dan ook geenszins de bedoeling dat er in bestaande situaties ingrijpende en kostbare verbouwingen worden uitgevoerd omdat niet strikt aan de NEN-norm of een gelijkwaardige norm wordt voldaan.

Wij vinden dit totaal onverantwoord en verzoeken U de Minister te wijzen op deze fout in het concept Besluit. Immers, Artikel 3, lid 2, punt d. luidt: Artikel 3

1. De houder draagt ervoor zorg dat de hygiëne in de badinrichting voldoende is gewaarborgd, voor zover deze afhankelijk is van:


a. de hoedanigheid en de behandeling van het zwem- en badwater;
b. het aantal en de inrichting van douches en toiletten;
c. de voorziening met drink- en waswater en de afvoer van afvalwater;
d. de te bezigen materialen;
e. het treffen van voorzieningen ten behoeve van de reinheid;
f. de gelegenheid tot het bergen van kleding;
g. het aantal gelijktijdig toe te laten bezoekers;
h. het toezicht;
i. preventieve maatregelen ter bescherming van de gezondheid.

2. De houder draagt ervoor zorg dat de veiligheid van de bezoekers van de badinrichting voldoende is gewaarborgd, voor zover deze afhankelijk is van:

a. het treffen van technische voorzieningen;
b. de voorzieningen met betrekking tot het zich te water begeven;
c. het in het zwem- en badwater aanbrengen van een aanduiding der
waterdiepten;
d. de te bezigen materialen;
e. het treffen van voorzieningen ten behoeve van eerste hulp bij
ongelukken;
f. het aantal gelijktijdig toe te laten bezoekers;
g. het toezicht.

3. De zorg, bedoeld in het eerste en tweede lid, houdt in dat de houder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat de badinrichting met betrekking tot een onderwerp als in het eerste of tweede lid bedoeld nadelige gevolgen kan veroorzaken voor de hygiëne of voor de veiligheid van de bezoekers, zo spoedig mogelijk de maatregelen neemt die in redelijkheid kunnen worden gevergd teneinde die gevolgen te voorkomen of, voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, zoveel mogelijk te beperken.

Tot slot willen wij Uw aandacht vragen voor het initiatief van NACE International om een wereldwijde commissie te belasten met het opstellen van een NACE Standard over de RVS problematiek in binnenzwembaden. Deze NACE Standard gebruikt de methode ‘risc based inspection (RBI)’, waardoor er een einde gemaakt wordt aan voornoemde problematiek.

Een TNO rapport uit 2013 (zie Bijlage 3,) vermeldt hierover dat deze methodiek een goede aanpak beschrijft voor het inspecteren en beoordelen van RVS onderdelen (pagina 35). Bijlage 4 is een publicatie over deze materie (vakblad Roestvast Staal - Oktober)

Tegelijkertijd is er echter bij NEN een nieuwe Praktijkrichtlijn over dit onderwerp in de maak, die helaas noch de willekeur noch de gevaarlijke situaties opheft. Daarom verzoeken wij U om er bij de Minister op aan te dringen de aanstaande NACE Standard aan te passen aan de Nederlandse situatie, en om deze uit te brengen als nieuwe NPR. Naar verwachting zal de NACE Standard in 2015
verschijnen.

Op deze manier kan alle onduidelijkheid worden weggenomen en wordt zo de veiligheid in de binnenzwembaden aanzienlijk verbeterd.

Ik hoop oprecht dat U aandacht wilt besteden aan dit ernstige veiligheidsprobleem en dat U wilt bijdragen aan passende maatregelen.


Met de meeste Hoogachting,

NACE Benelux Section VZW

Patrick J.A. Plessers
Burgerlijk Ingenieur, Voorzitter


Lijst van Bijlagen en Literatuur 

Bijlage 1 Praktijkrichtlijn voor inspectie en onderhoud van (ophang)constructies, bevestigingsmiddelen en voorzieningen
in overdekte zwembaden (2004)


Bijlage 2 Consultatieversie Besluit Hygiëne en Veiligheid Badinrichtingen en Zwemgelegenheden (2014)

Bijlage 3 TNO 2013 R11051 Deskundigenrapport toepassing en inspectie van roestvaststaal (RVS) in zwembaden
(2013) Prof.Dr. R.B. Polder en Prof.Ir. H.H. Snijder (TU/e)

Bijlage 4 Artikel Roestvast Staal oktober 2014

Bijlage 5 NEN-EN 13451-1 (te bestellen bij NEN)

Update: ‘Verdachte’ bij de zaak Reeshof blijft onbenoemd"

UpdateVier jaar na dood baby in zwembad Reeshof nog altijd geen rechtszaak tegen verdachten

Update: Gevaarlijk Roestvast Staal weg uit binnenzwembaden

Update: Dood baby is schuld Tilburg

Update oktober 2016: Luister hier de uitzending van REPORTER KRO-NCRV van oktober 2016.  Zwembaden nemen gevaarlijk Roestvast Staal niet serieus, ze doen onvoldoende om veiligheid te garanderen.

Artikel: Roestvast Staal problematiek in zwembaden: na 30 jaar een oplossing!

Blog Ko Buijs: Zwembaden en het gebruik van Roestvast Staal

Update januari 2017  RVS IN ZWEMBADEN IS ALS EEN KANARIE IN EEN KOLENMIJN 

Update januari 2017: Reactie van Stientje van Veldhoven D66 naar aanleiding van haar deelname aan REPORTER zie HIER


Update februari 2017: Bericht in De Stentor van februari 2017 over gezondheidsklachten Zutphens zwembad. LINK HIER

Update maart 2017: Blog van Ko Buijs 

Update maart 2018: Onderzoeksplicht RVS in binnenzwembaden

Rapport: RVS in Zwembaden  (december 2018)